VI
EN
Sầu riêng đậu trái là một trong những yếu tố quan trọng quyết định năng suất và hiệu quả của cả vụ. Tuy nhiên, từ khi hoa nhú đến lúc nở rộ và hình thành trái non, cây sầu riêng trải qua giai đoạn rất nhạy cảm. Chỉ cần thời tiết bất lợi, độ ẩm cao hoặc sâu bệnh phát sinh trên hoa, tỷ lệ hoa khỏe và khả năng đậu trái đều có thể bị ảnh hưởng.
Đặc biệt, các bệnh trên hoa và sâu hại như khô đen mắc cua, thối hoa – thối cuống hoa do Phytophthora, sâu ăn bông và bọ trĩ có thể khiến hoa khô, thối, biến dạng hoặc rụng sớm.
Vậy làm thế nào để bảo vệ hoa, hạn chế rụng hoa và giúp sầu riêng đậu trái tốt hơn? Cùng Inashiro tìm hiểu những vấn đề quan trọng cần lưu ý trong giai đoạn này.
Vì sao giai đoạn ra hoa ảnh hưởng trực tiếp đến sầu riêng đậu trái?
Ra hoa là bước chuẩn bị quan trọng để cây chuyển sang giai đoạn hình thành và nuôi trái. Tuy nhiên, không phải tất cả hoa trên cây đều có khả năng phát triển thành trái. Tỷ lệ đậu trái còn phụ thuộc vào sức khỏe của cây, chất lượng hoa, quá trình thụ phấn, điều kiện thời tiết và tình trạng sâu bệnh trong vườn.
Khi hoa phát triển khỏe, chùm hoa không bị tổn thương và điều kiện môi trường thuận lợi, quá trình thụ phấn có nhiều cơ hội diễn ra tốt hơn. Ngược lại, nếu hoa bị sâu cắn phá, bọ trĩ chích hút hoặc nhiễm nấm bệnh, hoa có thể bị thâm đen, khô hoặc rụng trước khi hoàn tất quá trình thụ phấn.
Đáng chú ý, thời điểm hoa sầu riêng nở thường trùng với những giai đoạn thời tiết có độ ẩm cao ở nhiều vùng trồng. Mưa, sương đêm và vườn thông thoáng kém có thể tạo điều kiện thuận lợi cho một số tác nhân gây bệnh phát sinh.
Vì vậy, muốn sầu riêng đậu trái tốt, bà con không nên chờ đến khi trái non xuất hiện mới bắt đầu kiểm tra vườn. Việc theo dõi và chủ động bảo vệ hoa cần được thực hiện ngay từ giai đoạn hoa nhú.
4 sâu bệnh hại chính có thể làm giảm tỷ lệ sầu riêng đậu trái
1. Bệnh khô đen mắc cua làm hoa khô, rụng
Khô đen mắc cua là một trong những vấn đề bà con cần lưu ý trong giai đoạn sầu riêng ra hoa. Khi bệnh phát sinh trên khu vực mang hoa, phần cuống hoa, cành mang hoa và chùm hoa có thể xuất hiện tình trạng khô, chuyển màu đen.
Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, các bộ phận mang hoa bị tổn thương có thể khiến hoa phát triển kém, không nở bình thường hoặc rụng hàng loạt.
Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng hoa khỏe còn lại trên cây. Khi số hoa có khả năng phát triển thành trái giảm, cơ hội sầu riêng đậu trái cũng giảm theo.
Để hạn chế nguy cơ bệnh phát sinh, bà con nên thường xuyên quan sát các chùm hoa, đặc biệt sau những thời điểm mưa hoặc khi vườn có độ ẩm cao. Những biểu hiện bất thường như cuống hoa đổi màu, khô đen hoặc chùm hoa phát triển không đồng đều cần được kiểm tra sớm.
2. Bệnh thối hoa, thối cuống hoa do Phytophthora
Bên cạnh khô đen mắc cua, thối hoa và thối cuống hoa do Phytophthora cũng là vấn đề đáng quan tâm khi sầu riêng bước vào giai đoạn ra hoa.
Bệnh thường có nguy cơ phát sinh mạnh hơn trong điều kiện mưa nhiều, độ ẩm cao hoặc vườn thiếu thông thoáng. Khi tác nhân gây bệnh tấn công, chùm hoa và cuống hoa có thể bị thối, ảnh hưởng đến sức sống của hoa và dẫn đến hiện tượng rụng hoa.
Nếu bệnh xuất hiện trên diện rộng vào thời điểm hoa đang nở, số lượng hoa khỏe có thể giảm nhanh, từ đó tác động đến khả năng thụ phấn và tỷ lệ hình thành trái.
Do đó, trong thời gian cây ra hoa, bà con cần đặc biệt chú ý đến những vườn thường xuyên có mưa, sương nhiều hoặc độ ẩm cao. Sau mỗi đợt thời tiết ẩm ướt, nên kiểm tra chùm hoa để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.
Phòng bệnh sớm trong giai đoạn hoa nhú – trước và trong thời kỳ nở rộ có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ hoa, hạn chế tổn thương và giảm nguy cơ rụng hoa hàng loạt.
3. Sâu ăn bông gây hại trực tiếp đến chùm hoa
Không chỉ có nấm bệnh, nhóm sâu hại cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến quá trình sầu riêng đậu trái. Trong đó, sâu ăn bông là đối tượng cần được kiểm tra thường xuyên khi cây bước vào giai đoạn ra hoa.
Sâu có thể đục cuống và cắn phá bông, làm hoa bị tổn thương. Khi nhiều hoa trong cùng một chùm bị tác động, các bông có thể dính lại với nhau, sau đó héo khô và rụng sớm.
Tình trạng này không chỉ làm giảm số lượng hoa trên cây mà còn ảnh hưởng đến chất lượng chùm hoa, từ đó làm giảm cơ hội thụ phấn và hình thành trái.
Để chủ động kiểm soát sâu ăn bông, bà con nên kiểm tra vườn thường xuyên thay vì chỉ quan sát khi hoa đã bị hư hại rõ rệt. Có thể tập trung kiểm tra các chùm hoa đang phát triển, cuống hoa và những vị trí có dấu hiệu bất thường.
Việc phát hiện sớm giúp bà con có biện pháp quản lý phù hợp, tránh để sâu phát sinh với mật độ cao và gây thiệt hại trên diện rộng.
4. Bọ trĩ chích hút trên nụ và hoa
Bọ trĩ là đối tượng gây hại khá phổ biến trên nhiều loại cây trồng và cũng cần được lưu ý trong giai đoạn sầu riêng ra hoa.
Bọ trĩ có thể chích hút trên nụ hoa và hoa, tạo ra các vết thương trên mô thực vật. Những tổn thương này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến hoa mà còn có thể tạo điều kiện để các tác nhân gây bệnh xâm nhập.
Khi bị gây hại, cánh hoa có thể xuất hiện tình trạng thâm đen, biến dạng, hoa phát triển không bình thường và có nguy cơ rụng sớm.
Nếu bọ trĩ xuất hiện với mật độ cao trong thời điểm cây đang ra hoa, sức khỏe của chùm hoa có thể bị ảnh hưởng đáng kể. Đây cũng là lý do bà con cần kết hợp kiểm tra cả sâu hại và bệnh hại thay vì chỉ tập trung vào một nhóm đối tượng.
Đặc biệt, cần chú ý kiểm tra vườn vào thời điểm nụ hoa phát triển và hoa chuẩn bị nở. Phát hiện sớm bọ trĩ sẽ giúp chủ động quản lý trước khi mật độ tăng cao.
Làm gì để sầu riêng đậu trái tốt hơn?
Muốn sầu riêng đậu trái ổn định, bà con cần chú trọng bảo vệ chùm hoa trong suốt quá trình từ hoa nhú đến nở rộ. Không nên chỉ tập trung vào việc chăm sóc sau khi trái non đã xuất hiện.
1. Chủ động phòng nấm bệnh từ sớm
- Giai đoạn hoa nhú và chuẩn bị nở là thời điểm cần được quan tâm đặc biệt. Việc chủ động quản lý nấm bệnh sớm giúp hạn chế nguy cơ tác nhân gây bệnh phát sinh và gây tổn thương trên chùm hoa.
- Đặc biệt, nếu vườn thường xuyên có mưa hoặc độ ẩm cao, cần tăng cường theo dõi các dấu hiệu bất thường trên cuống hoa, chùm hoa và cành mang hoa.
2. Kiểm tra vườn sau mưa và khi độ ẩm cao
- Sau những đợt mưa, sương đêm hoặc thời tiết ẩm kéo dài, bà con nên kiểm tra vườn kỹ hơn. Đây là thời điểm cần chú ý đến cả bệnh thối hoa, khô đen và các vấn đề sâu hại.
- Việc kiểm tra thường xuyên giúp phát hiện sớm các chùm hoa bị tổn thương để có hướng xử lý phù hợp, thay vì đợi đến khi hoa rụng hàng loạt.
3. Theo dõi cả sâu hại và bệnh hại
- Một sai lầm thường gặp là chỉ chú ý đến nấm bệnh mà bỏ qua côn trùng gây hại. Trong thực tế, sâu ăn bông và bọ trĩ cũng có thể gây tổn thương trực tiếp trên hoa.
- Vì vậy, khi kiểm tra vườn, bà con nên quan sát toàn bộ chùm hoa: tình trạng cuống, màu sắc hoa, dấu hiệu cắn phá, côn trùng trên nụ và các biểu hiện thâm đen hoặc biến dạng.
4. Giữ chùm hoa khỏe để hỗ trợ quá trình thụ phấn
- Mục tiêu cuối cùng của việc bảo vệ hoa là duy trì được những chùm hoa khỏe, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thụ phấn và hình thành trái.
- Tuy nhiên, sầu riêng đậu trái không phụ thuộc vào một yếu tố duy nhất. Ngoài việc phòng trừ sâu bệnh, bà con cần quản lý vườn đồng bộ, duy trì cây sinh trưởng ổn định và chăm sóc dinh dưỡng phù hợp với từng giai đoạn phát triển.
Kết luận
Giai đoạn ra hoa là một trong những thời điểm quan trọng nhất đối với năng suất sầu riêng. Nếu chùm hoa bị khô, thối, sâu cắn phá hoặc bọ trĩ gây hại, số lượng hoa khỏe có thể giảm và ảnh hưởng đến quá trình thụ phấn, hình thành trái. Trong đó, khô đen mắc cua, thối hoa – thối cuống hoa do Phytophthora, sâu ăn bông và bọ trĩ là 4 nhóm sâu bệnh bà con cần đặc biệt lưu ý.
Để nâng cao khả năng sầu riêng đậu trái, hãy chủ động kiểm tra vườn từ khi hoa nhú, tăng cường theo dõi sau mưa hoặc khi độ ẩm cao, đồng thời có biện pháp quản lý sâu bệnh phù hợp và kịp thời.
Hoa khỏe – thụ phấn thuận lợi – đậu trái tốt là nền tảng quan trọng để cây sầu riêng bước vào giai đoạn nuôi trái khỏe mạnh và hướng đến năng suất, chất lượng tốt hơn.
———————-
Quý bà con nông dân cần tư vấn kỹ thuật, liên hệ ngay với Inashiro để được hỗ trợ miễn phí:
- Hotline: 0898.26.26.26
- Website: inashiro.vn
- Fanpage: Ina-Shiro Japan
